PART 1:
Napakalakas ng ulan nang gabing iyon sa isang liblib na highway sa probinsya.
Hinahampas ng malakas na hangin ang mga puno sa magkabilang gilid ng kalsada.
Sa loob ng isang pampasaherong bus na bumibiyahe mula **Maynila patungong Bicol**, malamig at tahimik ang buong paligid.
Karamihan sa mga pasahero ay mahimbing nang natutulog matapos ang mahabang biyahe.
Si **Rina**, isang 24-anyos na batang ina, ay nakaupo sa upuang **12B**.
Karga niya ang kanyang walong-buwang gulang na anak na si **Kevin**.
Binalot niya ng makapal na kumot ang maliit na katawan ng sanggol upang hindi ito lamigin.
Napakalamig ng air-conditioning sa loob ng bus at halos tumatagos sa balat.
Biglang isang malakas na iyak ang bumasag sa katahimikan ng buong bus.

Nagising si Kevin at agad na humagulgol nang malakas.
Nagulat si Rina at dali-daling kinarga ang kanyang anak.
Marahan niyang inugoy si Kevin habang pabulong na nagsasalita upang patahanin ito.
Ngunit sa halip na tumigil, lalo pang lumakas at naging hysterical ang pag-iyak ng bata.
Sinubukan ni Rina na painumin siya ng maligamgam na gatas na inihanda niya.
Ngunit itinulak ni Kevin ang bote hanggang sa mahulog ito sa sahig ng bus.
Agad na sinuri ni Rina ang diaper ng kanyang anak.
Tuyo at malinis pa ito.
Hinawakan din niya ang noo ni Kevin.
Normal ang temperatura nito at wala itong lagnat.
Ngunit patuloy pa rin ang matinis na pag-iyak ng sanggol, na para bang may nararamdaman itong isang bagay na mapanganib.
Isa-isang nagising ang mga pasaherong naiistorbo sa ingay.
Isang nasa katanghaliang-gulang na lalaki na nakaupo sa harap ni Rina ang lumingon na may galit na mukha.
“Hoy, Miss! Ang ingay mo! Gusto naming matulog pero iniistorbo mo kami!” sigaw ng lalaki.
Isang babaeng may suot na makintab na gintong alahas mula sa kabilang hanay ang sumabat.
“Kung hindi mo kayang patahanin ang anak mo, huwag kang sumakay sa pampublikong bus! Mag-rent ka na lang ng pribadong sasakyan!”
Paulit-ulit na yumuko si Rina at humingi ng tawad.
“Pasensya na po, Sir, Ma’am… Bigla na lang pong umiyak ang anak ko. Ginagawa ko naman po ang lahat para patahanin siya,” mahinahong paliwanag ni Rina.
Pero walang gustong makinig sa kanya.
Lalo lamang uminit ang ulo ng mga pasahero.
Habang patuloy na umiiyak si Kevin, lalo ring naging tensiyonado ang buong loob ng bus.
Nang makita ng konduktor ang kaguluhan, agad siyang lumapit sa upuan ni Rina.
Binawasan naman ng driver ang bilis ng bus at huminto sa gilid ng isang madilim at halos walang katauhang kalsada.
“Ma’am, pakiusap, patahanin ninyo po ang anak ninyo. Marami nang nagrereklamo,” mariing sabi ng konduktor.
“Sinubukan ko na po ang lahat, kuya. Pakiusap, bigyan ninyo lang po ako ng kaunting oras,” pagsusumamo ni Rina.
Tumayo ang nasa katanghaliang-gulang na lalaki at galit na itinuro ang mukha ni Rina.
“Wala nang oras-oras! Ibaba na ninyo ang babaeng ito! Nagbayad kami nang mahal para makapagpahinga!”
Agad namang sumang-ayon ang ilan pang pasahero.
Tumingin ang konduktor sa driver.
Mabagal na tumango ang driver.
“Pasensya na, Ma’am. Para sa kapakanan ng lahat, kailangan ninyong bumaba rito,” malamig na sabi ng konduktor.
Napatingin si Rina sa labas ng bintana.
Madilim na madilim sa labas.
Buhos na buhos ang ulan.
Wala ring kahit anong bahay o kabahayan na makikita sa paligid.
“Kuya, huwag naman po ninyo akong ibaba rito. Napakalakas po ng ulan at may dala akong sanggol,” pakiusap ni Rina habang nangingilid ang luha sa kanyang mga mata.
“Wala kaming pakialam! Bumaba ka na ngayon o itatapon namin sa labas ang mga gamit mo!” pagbabanta ng nasa katanghaliang-gulang na lalaki habang hinahablot ang bag ni Rina.
Wala nang pagkakataon si Rina na makiusap.
Napilitan siyang bumaba ng bus habang mahigpit na yakap ang kanyang sanggol.
Mabilis na sumara ang awtomatikong pinto ng bus.
Umalingawngaw ang malakas na tunog nito sa gitna ng ulan.
Pagkatapos, agad na humarurot ang bus at nilamon ng madilim na gabi.
Naiwang mag-isa si Rina sa gilid ng kalsada.
Tumayo siya sa ilalim ng isang luma at butas-butas na waiting shed habang buhos na buhos ang ulan.
Mahigpit niyang niyakap si Kevin upang hindi mabasa ng ulan ang kanyang maliit na katawan.
Ngunit may isang bagay na labis na ikinagulat ni Rina.
Pagkalayo na pagkalayo ng bus at tuluyang mawala sa kanyang paningin, biglang tumigil sa pag-iyak si Kevin.
Tumigil siya na para bang may isang bagay na biglang nagbigay sa kanya ng kapanatagan.
Dahan-dahang itinaas ng sanggol ang kanyang ulo at tahimik na tumingin sa mukha ng kanyang ina.
Pinunasan ni Rina ang kanyang mga luha.
Hindi niya maintindihan kung bakit biglang natahimik ang kanyang anak.
Ngunit bago pa siya makapagtaka nang higit, may nakita siyang isang bagay sa malayo.
Sa gitna ng madilim na kalsada, isang **malaking ilaw ng sasakyan** ang unti-unting papalapit sa kanyang kinaroroonan.
At habang papalapit nang papalapit ang sasakyan, muling nagbago ang ekspresyon ng mukha ni Kevin…

Ang ilaw na iyon ay hindi nagmula sa isang ordinaryong kotse kundi sa isang lumang kulay-berdeng owner-type jeep na tila kinakalawang na ang mga gilid ngunit buhay na buhay ang makina habang binabagtas ang mabagsik na ulan.

Huminto ito nang biglaan sa mismong tapat ng waiting shed kung saan nanginginig sa ginaw si Rina at hawak-hawak ang mahimbing nang natutulog na si Kevin.

Bumukas ang pinto sa gawing driver at lumabas ang isang matandang lalaking may suot na kupas na kapote at sombrero na gawa sa dahon ng saging. Hindi siya nagsalita agad. Tinitigan niya muna si Rina mula ulo hanggang paa bago ibinaling ang tingin sa sanggol na payapang nakadikit sa dibdib ng ina.

“Anong ginagawa mo rito sa gitna ng disoras ng gabi, iha? Delikado rito sa kalsadang ito,” basag ng matanda sa katahimikan habang sumasabay ang malakas na patak ng ulan sa bubong ng jeep.

“Ibaba po kami… pinalabas po kami ng konduktor ng bus kasi umiyak nang umiyak si baby,” nanginginig ang boses na sagot ni Rina habang pinipigilan ang pagtulo ng panibagong luha.

Sumimangot ang matanda, umiling-iling, at saka marahang binuksan nang maluwag ang pintuan ng pasahero sa likod. “Halika, sumakay ka muna rito. Mamaya ka na magpaliwanag kapag nakasubo na tayo sa tuyo at medyo malayo rito.”

Walang nagawa si Rina kundi ang sumunod. Pagpasok nila sa loob, sinalubong sila ng kakaibang amoy—kahalong tuyong tabako, yerba buena, at lumang kahoy na parang nagdala kay Rina sa bahay ng kanyang yumaong lola sa probinsya. May nakasabit ding maliit na imahen ng Birhen sa harap ng manibela na kumukupas na ang kulay ngunit patuloy na sumasayaw sa bawat pag-uga ng lumang sasakyan.

Habang umaandar ang jeep palayo sa waiting shed, lalo pang lumakas ang buhos ng ulan. Parang dinudurog ng langit ang mga kalsada. Tahimik lang si Rina habang kinakandong si Kevin na ngayon ay humihinga nang napakahimbing, parang walang nangyaring kaguluhan kanina lamang sa loob ng bus.

Makalipas ang halos dalawampung minuto ng paikot-ikot na takbo sa makikitid na daan, lumiko ang jeep sa isang makipot na eskinang natatakpan ng naglalakihang puno ng mangga. Sa dulo nito ay isang lumang bahay na gawa sa kahoy at konkreto na may ilaw na dilaw sa beranda.

“Dito muna kayo pansamantala,” wika ng matanda habang pinapatay ang makina. “Ako si Mang Teban. May asawa ako sa loob, magpapakain sa inyo ng mainit na sabaw.”

Pagpasok nila, sinalubong sila ng isang babaeng mukhang mabait na may hawok-hawok na tuwalya. Si Aling Rosa. Agad nitong pinunasan ang basa sa buhok ni Rina at kinuha ang basang kumot na ipinambalot kay Kevin. Wala nang itinanong ang mag-asawa; binigyan nila si Rina ng mainit na kape, tuyong damit na pag-aari noon ng kanilang anak na babae, at lugaw na may luya.

Habang umiinom si Rina, naramdaman niya ang unti-unting pagbabalik ng lakas sa kanyang katawan. Ngunit habang tumatagal ang gabi, lalo siyang nakakaramdam ng kakaibang kaba sa kanyang dibdib. Bakit kaya huminto si Mang Teban sa eksaktong oras na iyon sa madilim na kalsada? Paano niya nalaman na may tao roon gayong walang ilaw sa waiting shed?

Bago pa man makapagsalita si Rina, lumapit si Mang Teban habang may hawok na lumang radyo na panay ang hagibis ng static dahil sa lakas ng kidlat sa labas.

“Iha, pakinggan mo ito,” sabi ni Mang Teban sabay hina ng volume ngunit pinalinaw ang pagsasalita ng tagapagbalita sa radyo.

“Breaking News po sa ating mga tagapakinig… Isang pampasaherong bus na may plakang TXV-882 na nagmula sa Maynila patungong Bicol ang naiulat na naaksidente sa bahagi ng Maharlika Highway, malapit sa paanan ng Bontoc Bridge. Ayon sa mga awtoridad, nawalan ng kontrol ang drayber dahil sa madulas na kalsada dulot ng walang tigil na ulan dahilan upang bumulusok ito sa malalim na bangin. Walang naiulat na nakaligtas sa mga pasahero…”

Nanigas si Rina. Nanlalaki ang mga mata niyang nakatingin sa lumang radyo.

Bus 12B. Iyon ang sinakyan niya. Iyon din ang bus na nagpalayas sa kanila sa gitna ng ulan dahil sa walang tigil na pag-iyak ni Kevin.

“D-diyos ko…” bulong ni Rina habang nanginginig ang mga kamay at halos mabitawan ang tasa ng kape. “K-kung hindi po ako ibinaba… kung hindi po umiyak si Kevin nang ganoon kalakas…”

Hindi na niya natapos ang kanyang sasabihin. Niyakap niya nang mahigpit ang sanggol na himalang natutulog pa rin sa ibabaw ng kanyang dibdib. Ang pag-iyak na ikinagalit ng mga pasahero, ang pag-iyak na iniraos ng konduktor at drayber, ang pag-iyak na naging dahilan upang itapon siya sa gitna ng dilim at ulan—iyon pala ang mismong tinig na humila sa kanila palayo sa tiyak na kamatayan.

Lumapit si Aling Rosa, hinimas ang likod ni Rina, at marahang nagsalita. “Ang mga sanggol, iha, malinis pa ang panloob na mata. Nakikita nila ang hindi natin nakikita. Nararamdaman nila ang panganib bago pa man natin ito maabot. Kaya huwag mong sisihin ang iyong anak sa kanyang pag-iyak kanina. Susi siya kung bakit ka humihinga ngayon.”

Tumango si Rina habang sunod-sunod na pumatak ang kanyang mga luha—hindi dahil sa lungkot o takot, kundi dahil sa labis na pasasalamat sa Diyos at sa kanyang munting anghel.

Makalipas ang dalawang araw, habang humuhupa na ang bagyo at sumisikat na muli ang araw sa probinsya, tinulungan sina Rina nina Mang Teban na makauwi sa kanilang tunay na patutunguhan sa Bicol kung naghihintay ang kanyang mga magulang.

Hindi na muling sumakay si Rina sa parehong bus kailanman, ngunit tuwing titingin siya kay Kevin habang ito ay tumatawa o natutulog, naaalala niya ang gabing iyon—ang gabing itinaboy siya ng mundo, ngunit iniligtas ng iyak ng kanyang anak.