INAKALA NG ASAWA KO NA TULOG NA AKO — AT NAGTAPAT SIYA NG ISANG MASAKIT NA LIHIM SA HARAPAN KO
Halos hatinggabi na nang dahan-dahan akong humiga sa kama. Kararating ko lang galing sa mahabang araw sa trabaho, at ramdam na ramdam ng katawan ko ang matinding pagod.

Sa kabilang panig ng kama, ang asawa kong si Ricardo ay nakatitig pa rin sa screen ng kanyang cellphone, tila may binabasang email.

Ipinikit ko ang aking mga mata at nagkunwaring tulog. Sa loob-loob ko, umaasa ako na gaya ng dati, yayakapin niya ako.

Ngunit ilang minuto ang lumipas, narinig ko siyang huminga nang malalim.

Akala ko ay tatayo lang siya para uminom ng tubig. Pero hindi.

Nagsalita siya… napakahina, halos pabulong na.

“Diyos ko… hindi ko alam kung paano ito aayusin. Ayaw kong saktan si Althea, pero natatakot ako.”

Biglang nanlamig ang dibdib ko.

Ako si Althea.

Bakit parang may itinatago siya sa akin?

Nanatili akong tahimik, nagkukunwaring tulog, habang ang puso ko ay nagsisimulang tumibok nang mabilis.

Inakala niyang talagang tulog na ako, kaya nagpatuloy siya.

“Kung magtatapat ako kay Althea… baka mawala siya sa akin. Pero mali ring hayaan ko lang itong magpatuloy.”

Nagsimulang manginig nang bahagya ang mga kamay ko sa ilalim ng kumot.

Anong ibig niyang sabihin?

Ano ba talaga ang itinatago niya?

Nakahiga lang ako nang tahimik, sinusubukang huwag gumalaw kahit kaunti.

Ilang sandali pa, tumayo siya at lumabas ng silid.

Narinig ko uli ang boses niya mula sa sala—mahina, parang kinakausap ang sarili.

“Hindi ko sinasadya… talagang hindi ko sinasadya. Pero dapat sinabi ko na ito noon pa lang.”

Parang sumikip ang dibdib ko.

Sa sampung taon ng aming pagsasama, hindi ko kailanman naisip na kaya niyang maglihim nang ganito kalalim.

Kinaumagahan, nagkunwari akong wala akong narinig.

Naghanda ako ng almusal, nakipagbiruan pa sa kanya gaya ng dati.

Ngunit kitang-kita ang pagkabalisa sa kanyang mga mata.

Tila ba may gusto siyang sabihin… pero pinipigilan niya.

Buong linggong iyon, naging napakatahimik niya.

Madalas nakatulala. Mukhang laging may pasan na mabigat na dalahin.

Doon na ako nagsimulang totoong mabalisa.

Nagsimula akong magtanong sa sarili…

May iba bang babae?

O may ginawa siyang masama?

O baka naman… may sakit siya at ayaw niyang ipaalam kanino man?

Isang gabi, matapos kumain at makatulog na ang mga bata, naglakas-loob na akong magtanong.

“Hon…” sabi ko nang mahina habang naghuhugas ng pinggan,
“May problema ba?”

Mukha siyang nagulat, pero agad ding ngumiti.

“Wala naman. Pagod lang sa trabaho.”

Pero hindi ko siya pinaniniwalaan.

Kinabukasan, maaga akong umuwi galing sa trabaho.

Pagkabukas ko ng pinto ng bahay, narinig ko siyang may kausap sa telepono.

“Hindi ko na ito kayang itago pa. Kailangan ko nang sabihin kay Althea bago pa ako tuluyang kainin ng konsensya ko…”

Natigilan ako sa may pintuan.

Hindi niya alam na nakauwi na ako.

“Hindi ko na ito kayang itago pa,” sabi ni Ricardo sa telepono, halatang nanginginig ang boses. “Kailangan ko nang sabihin kay Althea bago pa ako tuluyang kainin ng konsensya ko…”

Parang tumigil ang mundo ko.

Tahimik akong lumapit sa sala.

“Nagkita na kami ng doktor,” patuloy niyang sabi. “Sigurado na sila… stage two na.”

Nanlambot ang mga tuhod ko.

Stage two?

Ano ang ibig niyang sabihin?

“Pero ayokong malaman ni Althea habang maaga pa,” dagdag niya. “Ayokong makita niya akong nagkakaganito.”

Hindi ko na napigilan ang sarili ko.

“Ricardo…”

Napabalikwas siya sa pagkakatayo.

Nalaglag pa halos ang cellphone sa kamay niya.

“A–Althea? Nandiyan ka na pala?”

Tumulo na ang luha ko.

“Ano ang stage two?” mahina kong tanong.

Tahimik siyang napatitig sa akin.

Ilang segundo siyang hindi nakapagsalita.

Pagkatapos ay dahan-dahan siyang napaupo sa sofa.

“Kanser,” bulong niya.

Parang binuhusan ng malamig na tubig ang buong katawan ko.

“Stage two colon cancer.”

Napahawak ako sa bibig ko habang patuloy ang pagpatak ng luha.

“Bakit… bakit hindi mo sinabi sa akin?”

Napayuko siya.

“Natakot ako,” sagot niya. “Natakot akong makita ang sakit sa mga mata mo. Natakot akong isipin mong pabigat na ako sa pamilya.”

Umiling ako habang lumalapit sa kanya.

“Ricardo… asawa mo ako.”

Hinawakan ko ang kanyang mukha.

“Hindi mo kailangang harapin ito nang mag-isa.”

Napaluha siya.

“Akala ko mas mabuting protektahan kita… at ang mga bata.”

Yumakap ako sa kanya nang mahigpit.

“Ang tunay na proteksyon ay ang pagiging magkasama natin sa laban,” sabi ko habang umiiyak.

Tahimik kaming nagyakapan sa gitna ng sala.

Pagkalipas ng ilang sandali, mahina siyang nagsalita.

“May pag-asa pa naman daw. Kailangan lang ng operasyon at chemotherapy.”

Pinunasan ko ang luha ko at pilit na ngumiti.

“Kung ganoon, lalaban tayo.”

“Tayo?” tanong niya.

Tumango ako.

“Tayo. Hindi ikaw lang.”

Hinawakan ko ang kanyang kamay.

“Sa sampung taon ng pagsasama natin, hindi ka kailanman nag-iisa. At lalong hindi ngayon.”

Napaluha siyang muli, pero sa pagkakataong ito ay may kasamang pag-asa.

Sa unang pagkakataon matapos ang isang linggo ng mabigat na lihim…

Hindi na siya nag-iisa sa kanyang laban.