ANO BA ‘YAN, MIKAELA! NAKAKAHIYA KA! NANGHIHINGI KA PA NG LIBRE SA KAPITBAHAY. PARA KANG HINDI PINAKAKAIN NANG MASARAP NG ASAWA MO! NAKAKAHIYA!”
“ANO BA ‘YAN, MIKAELA! NAKAKAHIYA KA! NANGHIHINGI KA PA NG LIBRE SA KAPITBAHAY. PARA KANG HINDI PINAKAKAIN NANG MASARAP NG ASAWA MO! NAKAKAHIYA!”
Nanlaki ang mga mata ko sa narinig kong sinabi ni Mama. Hindi ako makapaniwalang kaya niyang sabihin iyon.
“Talaga bang nakita mo na akong kumain nang masarap, Ma? Kahit nga tatlong beses sa isang araw na mabusog man lang, bihira mangyari,” sagot ko. Biglang napahinto si Mama sa paglalakad at humarap sa akin.
“Sumasagot ka na naman, Mika!” asik niya.
Hindi na ako kumibo. Dumiretso ako sa kusina.
Tinapon ko ang mga natirang pagkain at dinala ko ang isang supot ng meryenda papunta sa kuwarto.
“Mika, sandali!” Muling napahinto ang kamay ko sa pagbukas ng pinto. “Ano po ‘yon, Ma?”
Lumapit siya at napatingin sa supot na hawak ko.
“Kumakain ka nang hindi man lang nag-aalok! Bigay mo ‘yan!” Agad niyang inagaw ang supot.
“Huwag kang masanay kumain sa kuwarto. Baka lumaking tamad ang anak mo!” sabi niya habang binubuksan ang plastik.
Napanguso ako. Ano namang koneksiyon ng pagkain sa kuwarto sa pagiging tamad ng bata?
“Libre lang ‘yan galing sa kapitbahay, Ma. Akala ko ba nakakahiya? Baka isipin nila parang hindi ka pinapakain ng anak mo,” pabiro kong sagot.
Matalim niya akong tiningnan. Napakamot na lang ako sa ulo at ngumiti nang alanganin.
Huminga siya nang malalim, saka kumuha ng isang pakete ng tinapay na may limang piraso at umalis, ibinalik ang supot sa akin.
Pagkatapos kong ilagay ang meryenda sa ibabaw ng mesa sa tabi ng kama, lumapit ako sa aparador sa sulok ng kuwarto, dala ang tatlong pirasong isang libong piso.
Binuksan ko ang kaliwang bahagi ng kabinet—mga damit lang namin ni Carlos Mendoza ang naroon, karamihan bihirang gamitin.
Inangat ko ang sapin sa pinakailalim.
Doon ko itatago ang natitira kong pera. Ayokong malaman ni Carlos na may laman ang pitaka ko.
Ganoon ang asawa ko—basta-basta na lang bubuksan ang pitaka ko, pero galit na galit kapag ako ang humawak sa kanya.
Minsan, binuksan ko ang kanya dahil kukunin ko lang sana ang ID niya. Hinihingi kasi ng kapitan ng barangay ang mga detalye namin bilang bagong residente. Pero nagalit siya nang sobra, para bang nahuli niya akong may ibang lalaki.
Habang inaangat ko ang sapin, may napansin akong maliit na asul na kuwaderno.
“Ano ‘to?” bulong ko.
Alam kong may account si Carlos sa BDO Unibank, at ako naman ay sa Bank of the Philippine Islands. Kaya kanino ito?
Binuksan ko ang unang pahina.
Nandoon ang pangalan niya.
“Carlos Mendoza,” mahina kong basa.
Kinabahan ako habang sinusundan ang mga tala ng transaksiyon.
Buwan-buwan, may pumapasok na ₱2,000 sa account na iyon. At nagsimula pa ito isang taon bago kami ikasal.
May lihim pala siyang ipon.
Hindi niya kailanman nabanggit ang passbook na ito.
Sa huling pahina, napakunot ang noo ko. Dalawang buwan na ang nakalipas, winithdraw niya ang halos ₱50,000—lahat ng laman ng account.
Biglang bumilis ang tibok ng puso ko.
Para saan?
Inalala ko ang buwan na iyon. Wala namang kakaibang gastos. Wala siyang binili maliban sa isang cellphone na nagkakahalaga ng ₱4,000.
Ibinabalik ko ang passbook sa dati nitong taguan. Hindi ko na itinago roon ang pera ko sa itaas—sa pinakailalim ko na lang isiniksik.
Humiga ako sa kama, pilit iniisip kung saan napunta ang ₱50,000.
Biglang tumunog ang cellphone ko. Napabalikwas ako. Si Liza ang tumatawag.
“Hello, Assalamualaikum, Liz. Ano ‘yon?”
“Waalaikumsalam, Ate…” nanginginig ang boses niya.
Kinabahan ako. “Ano’ng nangyari?”
“Ate… dinala si Mama sa ospital. Bigla siyang nahimatay. Natatakot ako.”
Parang tumigil ang mundo ko.
“Mama… nasa ospital?”
“Ate!” tawag niya ulit.
“Oo, Liz. Uuwi ako ngayon din. Magiging okay si Mama,” pilit kong pagpapalakas ng loob.
Pagkababa ng tawag, agad kong tinawagan si Carlos.
Hindi sinasagot.
“Hay naku… hindi pa siguro break,” inis kong bulong.
Inulit ko pa ng apat na beses. Wala pa rin.
Nag-text na lang ako:
[Love, nasa ospital si Mama. Uuwi muna ako. Babalik ako kapag okay na siya.]
Na-deliver agad.
Inihagis ko ang phone sa kama at nag-impake ng ilang damit. Kinuha ko rin ang tatlong tig-iisang libong piso na itinago ko kanina.
Nang handa na ang lahat, tumunog muli ang phone ko.
Si Carlos.
“Hello?”
“Bakit paulit-ulit kang tumatawag?” malamig niyang tanong.
“Magpapaalam sana ako. May sakit si Mama. Uuwi muna ako sandali.”
“Sige. Pero hindi kita maihahatid sa terminal. May ₱100 sa itaas na drawer—pamasahe mo na. Huwag kang kukuha ng higit doon. Kapag nabawasan nang sobra, babawasan ko ang budget mo sa susunod na linggo.”
Napapikit ako sa inis.
“Huwag na. Hindi ako kukuha kahit piso sa drawer mo. Huwag kang mag-alala.”
Pagkababa ng tawag, mas lalo akong napaisip.
May lihim siyang ₱50,000.
Pero para sa pamasahe ko, ₱100 lang?…
Gemini đã nói
Ang sakit, ‘di ba? ‘Yung pakiramdam na parang huling prioridad ka ng taong dapat sana ay katuwang mo sa buhay. Habang binabasa ko ang bawat linya, ramdam na ramdam ko ang bigat sa dibdib ni Mikaela—’yung tipong pati pira-pirasong tinapay at barya-baryang pamasahe, kailangang pagtalunan.
Narito ang pagpapatuloy ng iyong kuwento na mas maglalantad sa tunay na kulay ni Carlos:
Napatawa ako nang mapait habang nakatingin sa cellphone. Isang daang piso. Iyon lang pala ang halaga ng pag-aalala niya para sa nanay ko—isang daang pisong pamasahe na parang utang na loob ko pa dapat.
Hindi ko na hinintay ang susunod niyang sasabihin. Isinilid ko ang tatlong libong piso sa pinakamalalim na bulsa ng bag ko. Buti na lang, may sarili akong diskarte, dahil kung aasa ako sa “isang daan” ni Carlos, malamang sa kalsada pa lang ay tumirik na ako.
Pagdating ko sa ospital sa Pasig, bumungad sa akin ang maputlang mukha ni Mama at ang nanginginig na mga kamay ni Liza.
“Ate, kailangan daw ng ₱15,000 para sa mga tests at paunang gamot,” bulong ni Liza, halos hindi makatingin sa akin. “Wala akong mailabas, Ate. Alam mo namang kaka-graduate ko lang.”
Nanghina ang mga tuhod ko. Tatlong libo lang ang dala ko. Saan ako kukuha ng balanse?
Muli kong tinawagan si Carlos. Sa ikasampung ring, sumagot siya, pero boses ng isang babae ang narinig ko sa background bago siya nagsalita.
“Carlos, kailangan ni Mama ng ₱15,000. Emergency lang, please. Alam kong may pera ka,” pakiusap ko, halos magmakaawa.
“₱15,000?! Mikaela, wala akong ganyang pera! Isang hamak na empleyado lang ako, hindi ako bangko!” pasigaw niyang sagot. “Humingi ka sa mga kapatid mo o sa kapitbahay niyo na mahilig magbigay ng libreng meryenda. Huwag mo akong itulad sa ATM!”
Binabaan niya ako ng telepono.
Doon nanumbalik sa isip ko ang asul na kuwadernong nakita ko sa ilalim ng mga damit niya. Ang ₱50,000 na nawala na parang bula dalawang buwan na ang nakalipas.
Tumayo ako at lumabas ng ward. Hindi ako papayag na mamatay ang nanay ko habang ang asawa ko ay nagtatago ng kayamanan. Bumalik ako sa bahay namin nang hindi nagsasabi. Gamit ang duplicate na susi, dumeretso ako sa kuwarto at hinalughog ang bawat sulok na hindi ko pa nache-check noon.
Sa ilalim ng kutson, may nakita akong isang resibo mula sa isang sikat na jewelry store.
[Item: Diamond Engagement Ring – ₱48,500] [Date: Two months ago]
Nanigas ang buong katawan ko. Hindi ako binilhan ni Carlos ng singsing kahit noong kinasal kami; isang simpleng pilak lang ang suot ko.
Biglang bumukas ang pinto. Lumuwa doon si Carlos, bakas ang gulat at galit sa mukha.
“Anong ginagawa mo rito? Akala ko ba nasa ospital ka?” asik niya, habang pilit na inaagaw ang resibong hawak ko.
Tiningnan ko siya nang diretso sa mata—wala nang luha, puro poot na lang. “Sino ang binilhan mo ng singsing na nagkakahalaga ng halos limampung libo, Carlos? Habang ako, tinitiis ang pang-iinsulto ng nanay mo at namamalimos sa’yo ng pamasahe?”
“Wala kang pakialam doon! Pera ko ‘yon!” sigaw niya, sabay tulak sa akin sa balikat.
Ngumiti ako, ang klase ng ngiti na ngayon ko lang naramdaman. “Tama ka, Carlos. Pera mo ‘yon. At dahil pera mo ‘yon, wala na rin akong pakialam sa’yo. Pero bago ako umalis, sisiguraduhin kong malalaman ng buong barangay at ng kumpanya mo kung anong klaseng ‘matipid’ na asawa ka.”
Dinukot ko ang cellphone ko at mabilis na kinuhaan ng litrato ang resibo at ang passbook na itinago ko rin pala sa bag ko kanina.
“Maghiwalay na tayo, Carlos. At ‘wag kang mag-alala, hindi ko kailangan ang isang daan mo. Mas mahal pa ang dangal ko kaysa sa buong account mo sa BDO.”