“HABANG-BUHAY NA SENTENSYA, WALANG APELA”—ISANG HULING HILING LANG: MAKAUSAP ANG INA NIYA SA TELEPONO; PERO NANG SUMAGOT ANG TAWAG, NAPATAYO LAHAT SA KORTE…

Tahimik ang korte, pero pakiramdam mo’y malapit nang sumabog ang lahat.

Nakatayo sa harap si Jiro, naka-orange na uniporme ng BJMP, posas sa magkabilang kamay. Namumugto ang mata, nanginginig ang labi—parang gustong sumigaw ngunit natatakot na baka mas lumala pa ang lahat. Sa kanan niya, mga pamilya ng biktima: may hawak na panyo, may tumutulo nang luha, may naka-lock na galit sa mukha. Sa kaliwa, ilan lang ang nakatitig—karami na ang napapikit, parang ayaw makita kung ano ang susunod na mangyayari.

Tumayo ang hukom. Matanda na, pero matalim pa rin ang tingin, mabigat ang boses na parang hinuhukay ang lupa sa ilalim mo kapag nagsalita.

“Sa kasong isinampa laban sa iyo… napatunayan ng korte ang iyong pagkakasala beyond reasonable doubt.”

Parang sinaksak ang dibdib ni Jiro. Humigpit ang hawak niya sa telepono sa mesa—‘yung teleponong para sa huling salita, huling tawag, huling pag-asa. Doon na lang siya kumakapit habang unti-unting nawawala ang lahat.

“Dahil dito,” dagdag pa ng hukom, “ikaw ay hinahatulan ng habambuhay na pagkakakulong. At dahil sa bigat ng krimen… walang apela.”

Biglang nanlabo ang paningin ni Jiro. Parang sumabog sa loob niya ang lahat ng pag-asa. Wala na. Tapos na. Dito na talaga nagtatapos ang kwento niya.

“May huli ka bang sasabihin?” tanong ng hukom, malamig, walang emosyon.

Huminga nang malalim si Jiro. Halos hindi na makalunok. Pero pinilit niyang magsalita. “Meron po, Your Honor…” Lumingon siya sa paligid—isang beses lang, parang naghahanap ng kahit isang mukha na kakampi. Wala. “Isang hiling na lang po… bago ako dalhin.”

Nagkatinginan ang mga tao sa gallery. May napailing, may napapikit na lang. May narinig pang bulong: “Ano na naman ‘to?”
“Ano iyon?” tanong ng hukom, bahagyang nakaarko ang kilay.
“Gusto ko lang po… makausap ang nanay ko sa telepono. Kahit isang minuto lang. Kahit… huling ‘I love you’ lang.”
May mahinang ungol sa likod. May sumabat: “Bakit ngayon lang?” “Late na ‘yan!” Pero ang hukom, saglit na tumigil. Tumingin siya sa pulis sa gilid.

“Payagan.”

Nanginginig ang daliri ni Jiro habang dinadial ang numero—isang numerong memorized na memorized na niya sa loob ng selda tuwing gabi, tuwing iniisip niya ang nanay niya. Nag-ring. Isa. Dalawa. Tatlo.

Sa bawat ring, parang binibilang na ang huling sandali ng buhay niya.
Hanggang may sumagot.
“Hello?”

Hindi boses ng nanay niya.
Biglang napatigil ang hangin sa korte. Napatayo ang isang pulis. Napatingin nang mariin ang hukom.

Dahil ang boses sa kabilang linya… pamilyar. Matatag. At may bigat na parang hindi ordinaryong tao ang nagsasalita.
Sino ‘to? Bakit alam niya ang numero? At bakit… parang alam niya rin ang buong istorya ni Jiro?

Isang nakakabinging katahimikan ang bumalot sa buong korte. Ang boses na iyon ay hindi boses ng isang inang naghihintay sa probinsya. Iyon ay ang boses ng Chief of Police na si General Dela Riva—ang hepe na namuno sa imbestigasyon laban kay Jiro.

Napatayo ang lahat. Ang mga pulis sa loob ng korte ay napahawak sa kanilang mga baril, lito at gulat. Tumingin ang hepe ng seguridad sa hukom, na ngayon ay namumutla na rin.

“General…” bulong ni Jiro, ang kanyang boses ay wala nang takot, kundi puno ng pait. “Sabi mo, kapag tinapos ko ang trabaho, kukunin mo ako. Sabi mo, protektado ang nanay ko basta manahimik ako sa lahat ng utos mo.”

Biglang napagtanto ng lahat: Ang teleponong hawak ni Jiro ay hindi isang ordinaryong cellphone. Iyon ang burner phone na ginamit sa mga transaksyong kriminal na ibinibintang sa kanya—isang teleponong direktang nakakonekta sa personal na numero ng General.

“Anong sinasabi mo, Jiro?!” sigaw ng General sa kabilang linya, bakas ang kaba. “Wala akong kilalang Jiro!”

“Hindi mo ako kilala?” tumawa si Jiro, isang tawang puno ng kawalan ng pag-asa. “Lahat ng ebidensyang ginamit niyo para ikulong ako, ikaw ang nag-utos na itanim. Your Honor, ang ‘nanay’ na tinutukoy ko ay ang hustisyang matagal niyo nang pinatay. At ang General na ito… siya ang tunay na may-ari ng lahat ng krimeng ipinapasan niyo sa akin.”

Sa gitna ng kaguluhan, mabilis na pinalibutan ng mga NBI agents ang korte. Kanina pa pala naka-tap ang tawag na iyon. Ang ‘huling hiling’ ni Jiro ay hindi pamamaalam, kundi isang bitag.

Habambuhay na pagkabilanggo ang hatol kay Jiro, pero sa isang tawag na iyon, tiniyak niyang hindi siya mag-isang mabubulok sa selda. Ang pinto ng kulungan ay magsasara, pero ang pinto ng katotohanan ay tuluyan nang nabuksan.